على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1513
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
در رفتار . و پيش آمدن و پس رفتن . و راندن همه را . دعسقة ( do'soqqat ) ص . ع . ليلة دعسقة : شب دراز . دعسوقة ( da'suqat ) ا . ع . قسمى از جعل . دعشوقة ( do'cuqat ) ا . ع . قسمى از جعل و گوگال . و يق للصبية و المراة القصيرة : يا دعشوقة . دعص ( da's ) م . ع . دعص دعصا ( از باب نصر ) : كشت او را گرما و يا عام است . و دعص برجله : لگد زد . دعص ( de's ) ا . ع . ريگ تودهء گرد . و پشتهء ريگ مجتمع و يا پشتهء خرد از ريگ . ج . ادعاص و دعصة . دعص ( deas ) ع . ج . دعصة . دعصاء ( da'sa ' ) ا . ع . زمين نرم تفسيدهء بآفتاب . دعصة ( de'sat ) ا . ع . ريك تودهء گرد . و پشتهء ريگ مجتمع و پشتهء خرد از ريگ . ج : دعص . دعصة ( deasat ) ع . ج . دعص . دعظ ( da'z ) م . ع . فرو كردن همهء نره را در كس ( و الفعل من فتح ) . يق : دعظ الفرج بذكره و دعظ ذكره فى الفرج . دعظاية ( de'z yat ) ا . ع . كوتاه بالا . و بسيار گوشت اگرچه دراز بالا باشد . دعفس ( de'fes ) ا . ع . شترى كه آب پس ماندهء شتران را خورد . دعفصة ( de'fesat ) ا . ع . زن لاغر . دعفقة ( da'faqat ) ا . ع . گولى و حماقت . دعق ( d 'q ) م . ع . دعق الطريق دعقا ( از باب فتح ) : سپرد و كوفته كرد آن راه را . و دعق الغارة : پراكنده كرد غارت را . و دعق الفرس : پاشنه زد اسب را تا شتاب رود . و دعق الابل الحوض : پامال كردند شتران حوض را تا شكسته گرديد كنارهاى آن . و دعق الطريق ( مجهولا ) : كوفته و پا سپرده گرديد راه . و نيز دعق : برانگيختن و رمانيدن . دعق ( da'q ) ص . ع . طريق دعق : راه كوفته و يا سپرده . دعقة ( da'qat ) ا . ع . گروه شتران . و بارانى كه يك بار آيد . دعك ( da'k ) م . ع . دعك الثوب باللبس دعكا ( از باب فتح ) نرم گردانيد درشتى جامه را بپوشيدن . و دعك الخصم : نرم گردانيد آن دشمن را . و دعكه فى التراب : غلطانيد آن را در خاك . و دعك الاديم : ماليد چرم را . دعك ( daak ) ا . ع . گولى و حماقت . دعك ( daak ) م . ع . دعك الرجل دعكا : ( از باب سمع ) گول و احمق گرديد آن مرد . دعك ( daek ) ا . ع . مرد بسيار ستيهنده و لجوج . دعك ( doak ) ا . ع . ضعيف . و جعل . و نام مرغى . دعكانة ( de'k nat ) ا . ع . جسيم و تناور و پر گوشت . دعكاية ( de'k yat ) ا . ع . زن پرگوشت و مرد پرگوشت دراز بالا باشد و يا كوتاه بالا . دعكة ( da'kat ) ا . ع . گروه شتران . و بارانى كه بيك بار آيد . و دعقة . و جانب . و راه . دعكسة ( da'kasat ) ا . ع . بازى مر فارسيان را كه دست هم گرفته رقص كنند و آن را دست بند گويند . دعكلة ( da'kalat ) م . ع . نرم كردن زمين را به پا سپردن . دعكن ( da'kan ) ا . ع . نرم و نيكو خو و خوش طبع . و ستور رام . دعكنة ( da'kanat ) و ( de'kanat ) ا . ع . شتر مادهء فربه و درشت . دعكنة ( de'kannat ) ا . ع . كس ستبر . دعل ( daal ) ا . ع . فريب . دعلج ( da'laj ) ا . ع . جوال پر . و جامه هاى رنگ رنگ . و كسى كه بدون حاجت رود . و مردم بسيار خوار . و گياه درهم پيچيده و بعض آن از بعض قوت گرفته . و جوان خوب روى نازك بدن . و تاريكى . و گرگ . و خر . و شتر مادهاى كه از راندن راه نرود . و نشان پى آينده و رونده . و نام جماعتى . و نام اسبى . دعلجة ( da'lajat ) ا . ع . تاريكى و ظلمت . دعلجة ( da'lajat ) م . ع . رفتن . و آمدن . و بسيار گرفتن . و تاريك شدن شب . و غلطانيدن . و دعلج فى حوضه : گرد آورد آب را در حوض خود . دعلقة ( da'laqat ) ا . ع . خساست و فرومايگى . و كافتن . و جستن چيزى . دعلقة ( da'laqat ) م . ع . دعلق فى الوادى دعلقة : دور شد از وادى . دعم ( da'm ) م . ع . دعم الحائط دعما ( از باب فتح ) : فرانهاد آن ستون را و يا ستون كج شده را راست كرد . و دعم المراة : مجامعت كرد و يا سپوخت نره را در كس آن زن و يا تمام فروبرد آن را در وى . دعم ( da'm ) ا . ع . قوت و فربهى . و